BLOG

Margreet Hogenkamp, 17 maart 2015

Hoe te ondernemen met leegstaand maatschappelijk en particulier vastgoed?

Bijdrage van Margreet Hogenkamp aan plattelandsdebat 2015 ter inleiding op discussie over ondernemen met leegstaand vastgoed.

Ik wil jullie graag wat laten zien.
Zien jullie wat dit is?

lego1
Een boot natuurlijk! Met op de brug de kapitein. En voorop een cel, met echte tralies voor de boeven. Die boeven zitten er uiteraard ook in. En let ook even op het kopje koffie boven op het dak. Aan dorstige dekschrobbers is dus gedacht.
En, zo vertelt mijn zoon er met rode wangen van de inspanning bij, in de ruimte onder de brug is voldoende plek voor politieagenten, die de boeven moeten pakken.
Vierjarige kinderen hebben veel fantasie.
En wat is dit?

lego2
Een Star-Warsauto. Hadden jullie wel gezien natuurlijk. Met echte schietdingen. En twee zitplaatsen. Want soms moet je toch weer de andere kant op.
En weet je wat het mooie is? Het zijn dezelfde blokjes … steeds op een andere manier vormgegeven. Geweldig toch, dat Lego?
Wat zou het toch mooi zijn als we dit in het dagelijkse leven ook zo konden regelen. Geen overschot aan vastgoed, geen onverkoopbare woningen of leegstaande kantoren. Dat we gebouwen net zo makkelijk zouden kunnen afbreken als we ze kunnen neerzetten. Of.. eenvoudig zouden kunnen veranderen. Dezelfde stenen, maar een heel ander gebouw. Voor heel ander gebruik en met heel andere mogelijkheden, net wat de huurder of koper vraagt. Geen afschrijving van veertig jaar, maar gewoon, veranderen als de markt daar om vraagt. En wat denk je? Dat kan! Kijk maar de aflevering van Tegenlicht met Jan Rotmans. Daar komt een projectontwikkelaar in beeld die gebouwen bouwt waarvan alle onderdelen weer opnieuw te gebruiken zijn. Zijn boodschap: alles kan, als je maar wilt en durft.

De provincie Overijssel heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in maatschappelijk vastgoed: zo zijn er kulturhusen gebouwd en er is historisch erfgoed gerestaureerd. Het zijn investeringen die bijgedragen aan het versterken van de leefbaarheid en de vitaliteit van de Overijsselse samenleving. De provincie is niet de enige die de afgelopen vijftien heeft geïnvesteerd in maatschappelijk vastgoed: er zijn kerken, kerkgebouwen, scholen, kantines, dorpshuizen, politiebureaus, ziekenhuizen, bedrijfspanden, kantoren, noem maar op. En die staan steeds vaker leeg. Dat kost geld en is vaak een lelijk gezicht.

Echter, zoals mijn zoon steeds maar weer nieuwe dingen verzint om met zijn Lego te bouwen, zo zijn inwoners van Overijssel, gemeenten en vastgoedeigenaren steeds vaardiger in het verzinnen van manieren om hun gebouw rendabel te maken of de exploitatie te versterken. Met minder geld wordt je soms creatiever en dat is ook in deze markt te zien. Er zijn nog veel problemen, maar er zijn ook veel nieuwe initiatieven.

Waarom hier dan toch leegstand van vastgoed agenderen als provinciaal probleem?

  1. De provincie is met haar schaal en financiële armslag de overheidslaag die in staat is over gemeentegrenzen heen te kijken. En daar ligt een belangrijk deel van de oplossing. Het gaat om het voorkomen van een situatie waarbij door de bouw van een prachtig nieuw kulturhus in een dorp, de sportvoorziening in een buurdorp in de problemen raakt.
  2. De provincie is de overheidslaag die kan voorkomen dat opgebouwde collectieve kennis versnippert en verdwijnt. De kennis en ervaring die de afgelopen vijftien jaar is opgebouwd, is goud waard. Er zijn geweldige vrijwilligers die weten hoe ze een gebouw moeten exploiteren. Er zijn ervaren professionals die snappen hoe ze slim kunnen samenwerken en die het lukt om hun voorziening door te ontwikkelen naar een gezond sociaal bedrijf. Wanneer deze kennis op een goede manier beschikbaar komt voor anderen gaat de leercurve van de afgelopen jaren door. En gaan we het goud cashen, met z’n allen.
  3. Ook al stopt de provincie met het investeren in stenen… de vragen vanuit dorpen en wijken naar een ontmoetingsplek blijven bestaan. Geld voor investeringen krijgen ze wel geregeld. Waar het om gaat is het aanboren van sociale ondernemerskracht. En daar valt nog wel wat in te leren en te experimenteren. En da’s nou precies de rol die de provincie zou moeten vervullen.

Terug naar de Lego. Jullie zien het… de kist met goud en diamanten staat al klaar! De mijnwerker kan met een druk op de knop zorgen dat het geregeld is.
Heren en dames politici:
Met Lego kan je alles maken….

lego3
Wat gaan jullie de komende vier jaar doen om ondernemerschap met maatschappelijk vastgoed te stimuleren?